WSPÓLNA POLITYKA ROLNA

Od 01. maja 2004r. Polska stała sie członkiem Unii Europejskie i weszła w skład Unii Celnej. Przystąpienie to zmieniło zasady handlu zagranicznego (wymiany handlowej z krajami trzecimi, tzn. nie będącymi państwami członkowskimi UE). Polscy przedsiębiorcy zainteresowani uczestnictwem w światowym obrocie produktami rolno spożywczymi uzyskali po akcesji możliwość skorzystania z mechanizmów handlowych Wspólnej Polityki Rolnej

Wspólna Polityka Rolna – WPR (Common Agricultural Policy – CAP) to całość działań podejmowanych przez Wspólnotę Europejską w sektorze rolnictwa dla osiągnięcia określonych celów.

Cele i zasady Wspólnej Polityki Rolnej

W myśl postanowień Traktatu Rzymskiego ważniejsze cele WPR były następujące:

• podnoszenie produktywności rolnictwa poprzez wspieranie postępu technicznego, racjonalizację produkcji i optymalizację zastosowań czynników produkcji,
• zapewnienie ludności rolniczej godziwych warunków życia, głównie poprzez zwiększanie dochodów osób czynnych w rolnictwie,
• stabilizacja poszczególnych rynków
  
  Ponieważ traktat podpisano w kilkanaście lat po II wojnie światowej, w okresie, kiedy Europa była jeszcze importerem netto artykułów rolno-spożywczych, dlatego też wśród zadań podstawowych zapisano również:
• zapewnienie odpowiedniego zaopatrzenia w produkty rolne,
• umożliwienie konsumentom kupna produktów rolnych po "rozsądnych" cenach.
  
  
  W ramach Wspólnej Polityki Rolnej przyjęto trzy podstawowe zasady:
• zasada wspólnego rynku, która oznacza swobodny przepływ produktów rolnych między państwami członkowskimi (zapewniony poprzez likwidację ceł i innych ograniczeń związanych z ochroną rynków narodowych, a także poprzez wprowadzenie wspólnych cen i ujednoliconych zasad konkurencji oraz przyjęcie wspólnych reguł w handlu produktami rolnymi z krajami trzecimi),
• zasada preferencji Wspólnoty która oznacza pierwszeństwo zbytu na rynku Wspólnoty produktów rolnych wytwarzanych na jej terenie i ochronę rynku wewnętrznego przed tańszymi produktami pochodzącymi z importu,
• zasadę solidarności finansowej, która zobowiązuje wszystkie kraje członkowskie do solidarnego uczestnictwa w kosztach funkcjonowania polityki rolnej.

Instrumenty WPR

Osiągnięciu wspólnych celów służy wspólna organizacja rynków rolnych oraz pozostałe środki wspólnej polityki rolnej
Można wyróżnić cztery główne instrumenty wspierania rolnictwa w ramach WPR. Są to: podtrzymywanie cen rynkowych, ograniczenia ilościowe, bezpośrednie podtrzymywanie dochodów oraz tzw. inne formy wspierania rolnictwa.
Podtrzymywanie cen rynkowych (market price suppart) prowadzi do kształtowania się cen unijnych na poziomie wyższym od cen światowych. osiągane jest to poprzez:

• stosowanie instrumentów polityki handlowej (cła, kontyngenty, itp.)
• zakupy interwencyjne
• subsydiowanie eksportu rolnego (jeden ze sposobów pozbywania się nadwyżek produktów rolnych),
• zagospodarowywanie nadwyżek (dotowanie konsumpcji - mleko i masło, konwersja - przeznaczenie proszku mlecznego na pasze, niszczenie - owoce i warzywa).

Podtrzymywanie ceny rynkowej podnosi zarówno ceny płacone producentom krajowym, jak i ceny płacone przez konsumentów za żywność, powoduje wzrost produkcji oraz ogranicza konsumpcję.
Ograniczenia ilościowe (cukier, mleko, zboża i nasiona oleiste - warunkowo) stosowane są w połączeniu z podtrzymywaniem cen i/lub dotacjami wyrównawczymi. Polegają one na ograniczeniu produkcji (przy danym poziomie wsparcia cenowego) na poziomie niższym od tego, jaki miałby miejsce bez stosowania ograniczeń. Pozwala to na zmniejszenie "zakłóceń" w handlu oraz ogranicza wydatki budżetowe państwa na subsydiowanie eksportu.
Bezpośrednie podtrzymywanie dochodów rolniczych polega na tym, że producenci w UE otrzymują pewną sumę pieniędzy ponadto, co uzyskują ze sprzedaży swych produktów na rynku (płatność na ha zbóż i nasiona oleiste i na szt. zwierząt - bydło i owce). Zwiększa ono dochody rolnicze, nie wpływając jednocześnie na ceny konsumenta czy producenta.
Inne formy wspierania rolnictwa można podzielić generalnie na dwie grupy:

• redukcję kosztów produkcji (instrumenty polityki kredytowej, dotacje do środków produkcji, polityka podatkowa),
• usługi ogólne, tj. działania, które na dłuższą metę redukują koszty w sektorze rolnym, a korzyści z których nie trafiają bezpośrednio do producentów rolnych (badania, doradztwo, inspekcja sanitarna, zwalczanie szkodników i chorób, działania w zakresie poprawy struktur rolnych i infrastruktury, marketingu i promocji itd.).

Finansowanie WPR

Wraz z utworzeniem pierwszych organizacji rynkowych został utworzony Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (FEOGA). Fundusz ten składa się z Sekcji Gwarancji, która finansuje zakupy interwencyjne oraz refundacje eksportowe i Sekcji Orientacji, która zajmuje się unowocześnianiem rolnictwa UE i ochroną środowiska. Funduszem tym zarządza Komisja przyznając corocznie każdemu państwu środki finansowe w ramach Sekcji Gwarancji. Natomiast środki finansowe w ramach Sekcji Orientacji przyznawane są doraźnie. Za bieżące administrowanie środkami Funduszu odpowiadają władze państw członkowskich, które w imieniu wspólnoty gromadzą środki finansowe oraz regulują wszelkie zobowiązania związane z prowadzoną polityka rolną.
Finansowanie WPR może również nastąpić z innych funduszy strukturalnych są to:
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
Europejski Fundusz Socjalny.

Towary podlegające refundacji

 - pochodzenia roślinnego
cukier biały, syropy: glukozowy, izoglukozowy, inulinowy, cukrowe, aromatyzowane lub barwione syropy izoglukozowe, wsady owocowe do jogurtów, dżemy, kompoty, soki, korniszony., marchewka,  do produkcji których zużyto cukier lub syropy cukrowe; kasza mąka pszenna, skrobia ziemniaczana, pomarańcze, cytryny, pomidory, jabłka, brzoskwinie, orzechy, kukurydza i mąka kukurydziana   

- pochodzenia zwierzęcego
masło, mleko w proszku, sery (żółty i topiony), śmietanka niezagęszczona, jogurty naturalne bez dodatków, bezwodny tłuszcz mleczny, mrożona wołowina i cielęcina bez kości; świeża, chłodzona wołowina i cielęcina – z kością oraz bez kości; pisklęta jednodniowe „brojlery”; jaja w skorupkach i wylęgowe; mięso drobiowe; wieprzowina – kiełbasy (mortadela), konserwy (mielonka turystyczna), szynka konserwowa, boczek, łopatka, szynka typu „prosciutto”, żywe zwierzęta czystej krwi, przetworzona wołowina.

- produkty przetworzone non-aneks I, do których wytworzenia zużyto składniki podstawowe takie jak: cukier, mleko i przetwory mleczne, jaja, zboża i ryż: płatki kukurydziane, nektary, napoje, czekolada, czekoladki, płynna czekolada, wafle, batony, sezamki, cukierki, żelki, ciasta wielosmakowe, zabielacze do kawy, odżywki, kaszki, mleko dla dzieci, lody, jogurty, suszona albumina jaja kurzego, margaryna, kukurydza przetworzona w postaci kolb lub ziaren, guma do żucia, pieczywo chrupkie, opłatki, wody mineralne, gazowane i aromatyzowane, zawierające dodatek cukru lub innej substancji słodzącej, fruktoza, sorbitol i mannitol,

Podstawowe regulacje dotyczące poszczególnych sektorów

Pozwolenia na przywóz - wywóz
Handel towarami rolno spożywczymi z krajami trzecimi objęty jest wymogiem posiadania pozwolenia na przywóz/wywóz. Zakres oraz zastosowanie pozwoleń na przywóz/wywóz określa Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 z dnia 09.czerwiec.2000r. Ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz. Urz. L 152 z dn. 24.06.2000 z późn zm.).

Rodzaje pozwoleń

Pozwolenia na przywóz (AGRIM)
- obligatoryjne pozwolenia na przywóz
- pozwolenia na przywóz po preferencyjnych stawkach celnych

Obligatoryjne pozwolenia na przywóz stosowane są w celu bieżącego nadzoru nad ilościami towarów rolno-spożywczych wprowadzanych do swobodnego obrotu w Unii Europejskiej.
Kody CN produktów objętych wymogiem posiadania pozwolenia na przywóz określa Załącznik nr III rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000

Pozwolenie na przywóz w ramach kontyngentu jest instrumentem zarządzania kontyngentami taryfowymi przez Dyrekcje Generalną ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Komisji Europejskiej. Wydanie pozwolenia na przywóz w ramach kontyngentu oznacza przydzielenie przedsiębiorcy określonej ilości towaru objętego kontyngentem.

Pozwolenia na wywóz (AGREX)

- obligatoryjne pozwolenia na wywóz
- pozwolenia na wywóz o wcześniejszym ustaleniu refundacji.

Obligatoryjne pozwolenia na wywóz stosowane są w celu bieżącego nadzoru nad ilościami towarów rolno-spożywczych zgłaszanych do procedury celnej wywozu.
Kody CN produktów objętych wymogiem posiadania pozwolenia na wywóz określa Załącznik nr III rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000

Pozwolenie na wywóz o wcześniejszym ustaleniu refundacji jest instrumentem zarządzania budżetem refundacji wywozowych
Niektóre wspólne organizacje rynków przewidują stosowanie pozwoleń na wywóz:
- w ramach przetargów
- w ramach kontyngentów wywozowych        

            Przedsiębiorcy, którzy chcą uczestniczyć w jakimkolwiek mechanizmie WPR muszą zarejestrować się w Centralnym Rejestrze Przedsiębiorców ARR. Wszyscy przedsiębiorcy, którzy chcą zarejestrować się w ARR, powinni przesłać do ARR dokumenty wymienione w „Zasadach rejestracji przedsiębiorców”
W skład Agencji wchodzi 16 Oddziałów Terenowych. Zasięg terytorialny Oddziału Terenowego obejmuje obszar województwa.

Adres siedziby oddziału terenowego dla województwa opolskiego to:

45-301 Opole, ul. Horoszkiewicza 6
tel. (0 77) 441-70-00
fax (0 77) 441-70-01
Dyrektor - Stanisław MŁYNARCZYK, tel. (0 77) 441-70-00
opole@arr.gov.pl
www.arr.gov.pl

Wywóz towarów objętych refundacjami

Podstawowymi Rozporządzeniami regulującymi  zasady związane z objęciem towaru podlegającemu refundacji  procedurą wywozu są:

• Rozporządzenie  Komisji (WE) Nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 roku ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Official Journal L 102, 17/04/1999 P. 0011 0052)
• Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 roku w sprawie dokumentów stosowanych w obrocie towarami objętymi Wspólna Polityką Rolną oraz zasad postępowania z tymi towarami w zakresie przewidzianym dla organów celnych (Dz. U. Nr 101, póz. 1031)
• Instrukcja wypełniania i stosowania dokumentu SAD

Możliwe są do zastosowania dwa tryby odpraw:

• Objęcie procedurą wywozu w urzędzie (oddziale) celnym,
• Objęcie procedurą wywozu w miejscu uznanym dla potrzeb załadunku.

Objęcie towaru procedurą wywozu w urzędzie (oddziale) celnym.

We właściwości miejscowej Izby Celnej Opole są to:

Oddział Celny w Opolu,
Kod 381010
ul. Zielonogórska 3,
45-323 Opole
tel. 0-prefix-77 402 32 47
e-mail: oc381010@opo.mofnet.gov.pl
Oddział Celny w Nysie,
Kod 381040
ul. Otmuchowska 50,
48-300 Nysa
tel.: 0-prefix-77 434-11-60
e-mail: oc381040@opo.mofnet.gov.pl

Osoba dokonująca wywozu towarów objętych refundacją wywozową przed  złożeniem zgłoszenia celnego SAD wraz z wnioskiem o refundację zobowiązana jest do powiadomienia urzędu celnego wywozu o planowanym wywozie, na co najmniej 24 godziny przed rozpoczęciem załadunku.
Zawiadomienie takie wysyła się do oddziału celnego posiadającego uprawnienia do dokonywania odpraw celnych towarów rolno-spożywczych objętych refundacjami wywozowymi.

Objęcie towaru procedurą wywozu w miejscu uznanym dla potrzeb załadunku

Osoba ubiegająca się o uznanie miejsca składa wniosek do dyrektora izby celnej właściwego ze względu na lokalizację miejsca, w którym towarom będzie nadawane przeznaczenie celne.
Wniosek o uznanie miejsca powinien zawierać, w szczególności:

• imię i nazwisko lub nazwę oraz miejsce zamieszkania lub adres siedziby wnioskodawcy;
• statystyczny numer identyfikacyjny REGON, jeżeli zgodnie z przepisami o statystyce publicznej wnioskodawca ma obowiązek złożenia wniosku o nadanie tego numeru;
• numer identyfikacji podatkowej NIP, jeżeli zgodnie z przepisami o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników wnioskodawca podlega obowiązkowi identyfikacyjnemu i otrzymał ten numer;
• adres miejsca, o uznanie którego wnosi wnioskodawca;
• wskazanie czynności, przewidzianych przepisami prawa celnego, które będą dokonywane w miejscu uznanym;
• wskazanie przeznaczeń celnych, jakie będą nadawane towarom w miejscu uznanym.
• dokumenty potwierdzające prowadzenie przez wnioskodawcę działalności gospodarczej;
• opis miejsca, jego plan sytuacyjny oraz opis warunków, które mają zapewnić nienaruszalność i tożsamość towarów;
• określenie wyposażenia i sprzętu technicznego, niezbędnego do wykonywania czynności wynikających z przepisów prawa celnego;
• dane lub dokumenty uzasadniające uznanie miejsca.

            W sprawie miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego reguluje Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. (na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622))

Wymagane dokumenty

W celu uzyskania refundacji i wywozowej przedsiębiorca, zgłaszając towar do procedury celnej wywozu razem z wymaganymi dokumentami celnymi i ważnym pozwoleniem na wywóz, zobowiązany jest przedstawić Służbie Celnej wniosek o refundację wywozową WPR 1, oraz inne dokumenty, między innymi kartę kontrolną T5

Formularz WPR 1

Zasady wypełniania i stosowania Formularza WPR 1 określono w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 w sprawie dokumentów stosowanych w obrocie towarami objętymi Wspólną Polityka Rolną oraz zasad postępowania z tymi towarami w zakresie przewidzianym dla Organów Celnych (Dz. U. nr 101, póz.1031 z póżn. zm.)

Karta Kontrolna T5

Wzór karty kontrolnej T5 określono w Załączniku nr 63 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/1993 z dn. 2 lipca 1993 rok. Ustawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 253 z 11.10.1993 z późn. zm.)
Zasady stosowania karty kontrolnej T5 w wywozie produktów rolno – spożywczych, w tym załączania jej do zgłoszeń wywozowych, którym towarzyszy wniosek o refundację WPR 1, określono w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. nr 94, pózn. 902 z póxn. zm.)

Wyprowadzenie towarów z obszaru celnego UE

Produkty zgłoszone do procedury wywozu z wnioskiem o refundacje powinny w stanie niezmienionym opuścić obszar celny UE w ciągu 60 dni od daty przyjęcia zgłoszenia wywozowego. W okresie tym produkty te mogą zostać poddane miedzy innymi następującym czynnościom:
- mrożenie
- przepakowanie
- etykietkowanie

Zarówno przepakowanie jak i etykietkowanie, nie mogą wpłyną na zmianę pod pozycji kodu ERN lub kodu CN towaru. Czynności te należy przeprowadzić za zgodą Służby Celnej.

Autoryzacja i weryfikacja producentów towarów non-aneks I

W celu zarejestrowania receptury konieczne jest wcześniejsze autoryzowanie  producentów. Każdy przedsiębiorca, który zamierza rejestrować receptury będzie poddany kontroli autoryzacyjnej. ARR zwraca się do dyrektora właściwej izby celnej z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli autoryzacyjnej. ARR przekazuje wniosek do Izby Celnej
Organ celny w oparciu o wniosek przeprowadza kontrolę mającą na celu sprawdzenie w szczególności:

• czy producent prowadzi działalność w zakresie produkcji produktów przetworzonych non-aneks I,
• czy w zakładzie przechowywane są oddzielnie surowce wykorzystywane do wytwarzania produktów przetworzonych objętych wywozem z dopłatą,
• uwaga: wymóg ten należy uznać za spełniony zarówno wtedy, gdy są stworzone warunki do przechowywania ich oddzielnie lub gdy istnieje możliwość ich prawidłowej identyfikacji i lokalizacji,
• czy w zakładzie produkcyjnym prowadzona jest dokładna dokumentacja dla surowców, półproduktów oraz gotowych produktów przetworzonych (z wyszczególnieniem ich pochodzenia),
• czy producent posiada możliwości archiwizacji dokumentacji produkcyjnej w porządku chronologicznym w okresie przynajmniej 5 lat od daty rozpoczęcia produkcji produktu o danej recepturze.

Kontrole weryfikacyjną przeprowadzają funkcjonariusze Izby Celnej
Celem kontroli weryfikacyjnej jest sprawdzenie w szczególności:

• zgodności receptury z praktyką produkcyjną,
• dokumentacji produkcyjnej rejestrującej przebieg i parametry procesu przetwórczego objętego zarejestrowaną recepturą,
• procesu produkcyjnego wytwarzania produktu, objętego zarejestrowana recepturą.

Elementem kontroli jest pobranie próbek gotowych produktów, celem sprawdzenia zgodności z zarejestrowaną w ARR recepturą

Zamieszczone materiały mają wyłącznie charakter informacyjny.
Przy tworzeniu strony wykorzystano między innymi materiały z ARR